Jak czytać skład karmy dla psa? Naucz się analizować etykietę krok po kroku

„Dużo mięsa”, „premium”, „naturalna receptura”, „bez zbóż” – front opakowania karmy potrafi obiecać naprawdę wiele. Jeśli jednak chcesz świadomie wybrać karmę dla swojego psa, warto odwrócić opakowanie i zajrzeć tam, gdzie znajduje się znacznie więcej konkretnych informacji: do składu oraz składników analitycznych karmy.

Na pierwszy rzut oka etykieta może wyglądać trochę jak zadanie z chemii. Białko surowe, tłuszcz, włókno, popiół, wilgotność… Co właściwie oznaczają te wartości? Czy 70% mięsa zawsze oznacza lepszą karmę niż 50%? Czy popiół w karmie powinien niepokoić? I jak sprawdzić, ile karma zawiera węglowodanów, skoro producent nie podał ich na opakowaniu?

Spokojnie. Czytanie składu karmy dla psa jest znacznie prostsze, kiedy wiadomo, na co patrzeć.

 

Skład karmy dla psa to nie tylko lista składników

Analizując karmę, warto rozdzielić dwie rzeczy:

1. Skład surowcowy – mówi nam, z czego karma została wyprodukowana,

oraz

2. Składniki analityczne – pokazują, ile podstawowych grup składników odżywczych znajduje się w gotowej karmie.

To bardzo ważne rozróżnienie.

Na liście składników możemy przeczytać o mięsie, podrobach, batatach, dyni, oleju z ryb czy ziołach. Z kolei analiza karmy pokaże nam między innymi zawartość białka, tłuszczu, włókna i składników mineralnych.

Dlatego dobrej karmy nie powinno się oceniać wyłącznie na podstawie jednego z tych elementów.

Skład surowcowy i składniki analityczne należy czytać razem.

 

Krok 1. Sprawdź, czy jest to karma pełnoporcjowa

To jedna z pierwszych informacji, których warto szukać na etykiecie.

Karma pełnoporcjowa została skomponowana tak, aby przy prawidłowym żywieniu mogła pokrywać dzienne zapotrzebowanie psa na niezbędne składniki odżywcze.

Karma uzupełniająca nie jest natomiast przeznaczona do stosowania jako jedyne źródło pożywienia.

Ma to ogromne znaczenie. Produkt może mieć piękny, krótki skład i zawierać niemal wyłącznie mięso, ale nie oznacza to automatycznie, że będzie odpowiednio zbilansowany jako codzienna dieta psa.

Dlatego hasło „100% mięsa” nie powinno być jedynym kryterium wyboru podstawowej karmy.

Krok 2. Przeczytaj skład surowcowy

Teraz możemy przyjrzeć się temu, z czego właściwie powstała karma.

Warto zwrócić uwagę przede wszystkim na to, czy producent dokładnie określa użyte surowce.

Porównaj:

mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego

z:

jeleń 70% (mięso mięśniowe, serca, płuca, wątroba).

W drugim przypadku znacznie dokładniej wiemy, co znajduje się w puszce.

Przejrzysta deklaracja składników daje opiekunowi psa możliwość realnej oceny receptury. Ma to szczególne znaczenie także wtedy, gdy pies źle toleruje określone źródło białka.

Czy pierwszy składnik powinien być mięsem?

W dobrej karmie dla psa źródła białka zwierzęcego powinny odgrywać istotną rolę. Nie warto jednak oceniać jakości karmy wyłącznie na podstawie pierwszego składnika.

Dlaczego?

Ponieważ surowce mogą być deklarowane w różnej postaci – świeżej, suszonej czy odwodnionej – a zawarta w nich woda wpływa na ich masę.

Dlatego procent mięsa jest ważną informacją, ale sam w sobie nie mówi wszystkiego o wartości odżywczej karmy.

Krok 3. Sprawdź skład analityczny karmy dla psa

Tu zaczyna się część, która często wygląda najbardziej tajemniczo.

Na etykiecie karmy dla psa znajdziesz najczęściej:

• białko surowe,
• tłuszcz surowy / zawartość tłuszczu,
• włókno surowe,
• popiół surowy,
• wilgotność – obowiązkowo w przypadku produktów zawierających jej więcej niż 14%.

W zależności od karmy producent może podawać również inne wartości, np. wapń, fosfor czy kwasy tłuszczowe.

Co właściwie oznaczają te wszystkie liczby?

 

Białko w karmie dla psa – czy im więcej, tym lepiej?

Białko dostarcza aminokwasów potrzebnych m.in. do budowy i regeneracji tkanek oraz prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Ale samo spojrzenie na procent białka nie wystarczy.

30% białka nie oznacza automatycznie lepszej karmy niż 25%.

Znaczenie ma jego źródło, strawność całej receptury, kaloryczność karmy oraz potrzeby konkretnego psa.

Innego żywienia może potrzebować zdrowy dorosły pies o umiarkowanej aktywności, innego rosnący szczeniak, a jeszcze innego bardzo aktywny pies sportowy czy senior.

Dlatego nie szukamy jednej „idealnej” liczby dla wszystkich psów.

 

Tłuszcz w karmie – ważny nie tylko dla smaku

Tłuszcz jest skoncentrowanym źródłem energii i dostarcza niezbędnych kwasów tłuszczowych. Wpływa również na smakowitość karmy.

Nie oznacza to jednak, że karma z największą zawartością tłuszczu jest najlepsza.

Pies bardzo aktywny może potrzebować diety o większej gęstości energetycznej. Z kolei u psa mało aktywnego lub mającego tendencję do nadwagi taka sama karma może dostarczać niepotrzebnie dużo kalorii.

Analizę tłuszczu zawsze warto więc połączyć z kalorycznością karmy i potrzebami konkretnego psa.

 

Co oznacza popiół w karmie dla psa?

To chyba najbardziej niefortunna nazwa na całej etykiecie karmy.

Nie – producent nie dosypuje do puszki popiołu z kominka.

Popiół surowy to określenie wynikające z metody laboratoryjnej i odnosi się przede wszystkim do zawartości substancji mineralnych w karmie.

Podczas analizy próbka zostaje spalona w wysokiej temperaturze. Składniki organiczne ulegają spaleniu, a pozostają składniki mineralne. Stąd określenie „popiół”.

Sama obecność popiołu jest więc czymś całkowicie normalnym.

Co więcej, minerały takie jak wapń, fosfor, magnez czy potas są psu potrzebne. Dlatego patrzenie na popiół według zasady „im mniej, tym lepiej” również byłoby nadmiernym uproszczeniem.

 

Czym jest włókno surowe?

Włókno pokarmowe obejmuje niestrawne lub częściowo fermentowane składniki pochodzenia roślinnego.

Może wspierać prawidłową pracę przewodu pokarmowego, wpływać na konsystencję kału, mikrobiotę jelitową oraz uczucie sytości.

Źródłem włókna mogą być np. dynia, warzywa, owoce czy inne składniki roślinne.

Trzeba jednak wiedzieć o jednej rzeczy: „włókno surowe” podane na etykiecie nie jest tym samym co całkowita zawartość błonnika pokarmowego.

Stosowana metoda analityczna nie wykrywa wszystkich jego frakcji. Dlatego liczby z etykiety nie należy traktować jako pełnej informacji o całkowitej ilości włókna w karmie.

 

A gdzie są węglowodany?

To bardzo dobre pytanie, ponieważ na większości opakowań karm dla psów… nie znajdziesz ich w składzie analitycznym.

Producent nie ma obowiązku deklarowania ich zawartości.

Możemy jednak ją oszacować.

Jak obliczyć węglowodany w karmie dla psa?

Stosujemy prosty wzór:

100 – białko – tłuszcz – popiół – włókno – wilgotność = szacunkowa zawartość węglowodanów

Przykład:

karma zawiera:

białko – 10%
tłuszcz – 7%
popiół – 2%
włókno – 1%
wilgotność – 75%

Liczymy:

100 – 10 – 7 – 2 – 1 – 75 = 5%

Szacunkowa zawartość węglowodanów wynosi więc około 5% w masie produktu.

Dlaczego piszemy „szacunkowa”?

Ponieważ węglowodany nie zostały tutaj bezpośrednio zmierzone. Wyliczamy je z różnicy, a deklarowane włókno surowe nie odpowiada całkowitej zawartości włókna pokarmowego.

Dlatego wynik warto traktować jako bardzo użyteczne przybliżenie, a nie wynik laboratoryjny z dokładnością do miejsca po przecinku.

 

Czy węglowodany w karmie dla psa są złe?

Nie.

To jeden z popularniejszych mitów dotyczących żywienia psów.

Psy potrafią trawić odpowiednio przygotowaną skrobię i wykorzystywać ją jako źródło energii. Nie określono dla dorosłego psa minimalnego zapotrzebowania na węglowodany w taki sposób jak dla części innych składników odżywczych, ale nie oznacza to, że obecność węglowodanów automatycznie świadczy o niskiej jakości karmy.

Znacznie ważniejsze są cała receptura, źródła składników, ich ilość oraz dopasowanie karmy do potrzeb psa.

Dlatego zarówno „karma ma węglowodany, więc jest zła”, jak i „karma jest bezzbożowa, więc musi być dobra” są zbyt prostymi zasadami.

 

Krok 4. Zwróć uwagę na wilgotność karmy

To jeden z najbardziej niedocenianych parametrów.

Karma mokra może zawierać około 70–80% wody, podczas gdy karma sucha ma jej wielokrotnie mniej.

I właśnie dlatego nie możemy bezpośrednio porównywać wartości z dwóch etykiet.

Wyobraź sobie:

karma mokra: 11% białka
karma sucha: 25% białka

Czy sucha zawiera ponad dwa razy więcej białka?

Niekoniecznie.

Większość masy karmy mokrej stanowi woda. Żeby uczciwie porównać obie karmy, trzeba usunąć ją z równania.

I tutaj pojawia się…

 

Sucha masa – co to właściwie znaczy?

Sucha masa pokazuje nam skład karmy po odjęciu wody.

Dzięki temu możemy porównywać produkty o bardzo różnej wilgotności.

Załóżmy, że karma mokra zawiera:

• 10% białka,
• 80% wilgotności.

Sucha masa stanowi:

100 – 80 = 20%

Teraz obliczamy zawartość białka w suchej masie:

10 ÷ 20 × 100 = 50%

Czyli karma, która na etykiecie ma tylko 10% białka, w przeliczeniu na suchą masę zawiera go 50%.

Nagle wygląda zupełnie inaczej, prawda?

 

Jak przeliczyć skład karmy na suchą masę?

Możesz zastosować wzór:

% danego składnika ÷ (100 – % wilgotności) × 100

W ten sposób możemy przeliczyć m.in.:

• białko,
• tłuszcz,
• włókno,
• popiół,
• fosfor,
• wapń,
• oszacowane węglowodany.

To szczególnie przydatne, kiedy porównujesz karmę mokrą z suchą albo dwie karmy o wyraźnie różnej wilgotności.

Skorzystaj z przygotowanego przez nas KALKULATORA SUCHEJ MASY.

 

A co, jeśli sucha karma nie ma podanej wilgotności?

To normalna sytuacja.

W przypadku karm o wilgotności nieprzekraczającej 14% deklarowanie wilgotności nie jest obowiązkowe.

Jeśli producent podaje dokładną wartość – świetnie.

Jeżeli jej nie podaje, a zależy Ci na dokładnym porównaniu, możesz zapytać producenta o rzeczywistą wilgotność produktu.

Do orientacyjnych obliczeń można przyjąć określoną wartość wilgotności, ale trzeba pamiętać, że będzie to założenie, a nie rzeczywisty parametr konkretnej karmy.

 

Krok 5. Nie oceniaj karmy na podstawie jednej liczby

To prawdopodobnie najważniejsza zasada całego poradnika.

Nie istnieje jedna magiczna wartość:

„minimum X% mięsa”,
„maksymalnie Y% popiołu”,
„białko zawsze powyżej Z%”,

która pozwoli automatycznie odróżnić dobrą karmę od złej.

Dobra karma dla psa powinna być oceniana całościowo.

Liczą się między innymi:

• jakość i przejrzystość wykorzystanych surowców,
• źródła białka i tłuszczu,
• składniki analityczne,
• kompletność żywieniowa,
• gęstość energetyczna,
• odpowiednia podaż witamin i składników mineralnych,
• strawność,
• wiek, wielkość i aktywność psa,
• indywidualna tolerancja karmy.

A na końcu jest jeszcze jeden bardzo ważny „parametr analityczny”, którego nie znajdziesz na żadnym opakowaniu:

Twój pies.

Jego kondycja, masa ciała, apetyt, wygląd sierści, jakość stolca i samopoczucie również mówią bardzo dużo o tym, czy wybrana dieta mu służy.

 

 

Jak czytać skład karmy dla psa? Ściąga w 7 krokach

Kiedy następnym razem weźmiesz do ręki opakowanie karmy, sprawdź:

1. Czy karma jest pełnoporcjowa?
Jeśli ma stanowić podstawę codziennej diety, to kluczowa informacja.

2. Z czego została wyprodukowana?
Szukaj możliwie konkretnie opisanych surowców.

3. Jakie są źródła białka zwierzęcego?
Sam procent białka nie mówi jeszcze, skąd ono pochodzi.

4. Co pokazuje skład analityczny?
Sprawdź białko, tłuszcz, włókno, popiół i wilgotność.

5. Ile karma może zawierać węglowodanów?
Jeśli producent ich nie podaje, możesz je oszacować z różnicy.

6. Porównujesz dwie różne karmy?
Jeśli mają różną wilgotność, porównuj wartości w suchej masie, a nie tylko liczby zapisane na etykiecie.

7. Czy karma odpowiada potrzebom Twojego psa?
Bo najlepsza karma „na papierze” nadal musi być odpowiednia dla konkretnego zwierzaka.

Najczęstsze pytania o skład karmy dla psa

Co oznacza popiół w karmie dla psa?

Popiół surowy nie oznacza popiołu dodanego do karmy. Jest to określenie laboratoryjne odnoszące się do pozostałości mineralnej po spaleniu próbki karmy i odzwierciedla przede wszystkim zawartość składników mineralnych.

Ile białka powinna mieć dobra karma dla psa?

Nie istnieje jedna optymalna wartość dla wszystkich psów. Zapotrzebowanie zależy m.in. od wieku, aktywności, stanu fizjologicznego, kaloryczności diety i indywidualnych potrzeb zwierzęcia. Ważna jest również jakość oraz strawność źródeł białka.

Czy karma bez zbóż jest lepsza?

Nie automatycznie. Brak zbóż nie jest sam w sobie wyznacznikiem jakości karmy. Zboża mogą zostać zastąpione np. ziemniakami, batatami czy roślinami strączkowymi, dlatego zawsze warto oceniać całą recepturę.

Jak obliczyć węglowodany w karmie dla psa?

Orientacyjną zawartość można wyliczyć według wzoru:

100 – białko – tłuszcz – popiół – włókno – wilgotność = szacunkowa zawartość węglowodanów.

Co to jest sucha masa karmy?

Sucha masa to część karmy pozostająca po odjęciu zawartej w niej wody. Przeliczanie składników na suchą masę pozwala lepiej porównywać karmy o różnej wilgotności, szczególnie karmę mokrą i suchą.

Czy dużo mięsa zawsze oznacza dobrą karmę?

Wysoka zawartość składników pochodzenia zwierzęcego może być zaletą receptury, ale sam procent mięsa nie wystarcza do oceny karmy. Ważne są również rodzaj użytych surowców, skład analityczny, bilans składników odżywczych, kaloryczność i to, czy produkt jest pełnoporcjowy.

 

Dobra karma? Czytaj więcej niż przód opakowania

Świadomy wybór karmy nie polega na znalezieniu jednego idealnego procentu.

Etykietę warto potraktować jak całość. Skład mówi, z czego zrobiono karmę. Skład analityczny pokazuje, co pod względem podstawowych grup składników znajduje się w gotowym produkcie. Sucha masa pozwala natomiast uczciwiej porównywać różne karmy.

Kiedy nauczysz się czytać te trzy informacje razem, kolorowe hasła z przodu opakowania przestają być najważniejsze.

I właśnie o to chodzi.

 

 

Bo dobra karma nie powinna mieć nic do ukrycia.

Ściskamy!

Twój Slow Dog